ถ้าถามผมว่าเตรียมสอบ หลักสูตรนักวางแผนการเงิน CFP ชุดวิชาที่ 4.2 ทำอย่างไร ในแบบฉบับของคนไม่เก่งเท่าไหร่

เกริ่นก่อนว่า กว่าจะผ่านมาถึงชุดวิชาที่ 4.2 ไม่ง่าย
และการจะไปต่อให้จบไม่ง่ายเช่นกัน

ครั้งแรกที่เรียน ผมเรียนชุดวิชาที่ 6 เป็นชุดวิชาแรก
และผ่านการทำแผนการเงินแบบองค์รวมมาโดยตลอดทุกเคส

ความยากของเรื่องนี้คือ เนื้อหาหลายๆเรื่องอัพเดตไปแล้ว แต่หนังสือในตำรายังไม่อัพเดต ตัวอย่างเช่นภาษี (ถ้าปัจจุบันกฏหมายหลายๆอันก็มีการปรับแล้ว สมัยก่อนไม่มีประกาศหน้าเว็บเหมือนในปัจจุบัน ผมซื้อหนังสือทั้งฉบับจริงและใน Meb แต่ก็ไม่มีการอัพเดตใดๆ ซึ่งต่างจากหนังสือ IC Plain ที่มีการอัพเดตในช่วงที่ผ่านมา Meb ก็ส่ง Version ล่าสุดมาให้)

เมื่อเริ่มเข้าใจแล้วรู้ว่า ต้องอัพเดตก่อนเข้าห้องสอบ
เนื่องจากตอนนั้นไม่ค่อยมีเวลา ในการไปค้นคว้าเองเท่าไหร่ เนื้อหาจากสถาบันฝึกอบรมน่าจะพอช่วยได้

แต่คิดในใจถ้าเราสอบตกบ่อยๆ กับเรียนไปให้เยอะเลยอะไรจะคุ้มกว่ากันนะ (สมัยนั้นไม่มีคนGuide ขนาดนั้น ลุยเอง ทำเอง รับผิดชอบเอง)

ก็เลยลงอบรมของทั้ง 2 ค่ายไปเลย ติวทั้ง 2 ค่ายไปเลย ซึ่งถ้าใครแม่นก็ไม่เป็นประเด็น แต่ถ้าใครไม่แม่นมาก แล้วสอนไม่เหมือนกัน ความรู้สึกอาจจะเหมือนปลาเจอน้ำเย็นแล้วน็อค สรุปจะเลือกเอาวิธีไหนไปสอบดีนะ สไตล์การสอนแต่ละทีไม่เหมือนกัน ในใจแอบคิดว่า แล้วตอนสอบละ จะเขียนตอบยังไง (ได้แต่คิดแล้วก็สงสัย)

แต่ว่าก็อย่าไปคิดมาก เขาวัดผลที่เอามาสอบ
ไม่ได้วัดผลที่จะเขียนแบบไหน
แค่เขียนเหมือนอธิบายลูกค้าที่ไม่เข้าใจแผนการเงินเลย ใช้ภาษาที่เรียบง่าย เข้าใจได้ ไม่ซับซ้อนแต่ต้องถูกต้อง

สิ่งที่ผมทำส่วนตัวหลังจากที่ต้องเจอโจทย์ยาก

1.ผมเอาโจทย์อโศก เพลิน มานั่งทำย้อนหลัง โดยเอาเอกสารจากเล่มเขียว ไปถ่ายเอกสาร ใช้ Format ของหนังสือ TSI มา Fill in ข้อมูล ทำเหมือนนั่งเรียนชุดวิชาที่ 6 เลย จำได้ว่าผมทำ Copy ไป 10 อัน แล้วก็นั่งเขียน ครั้งละ 3-5 ชุด ทำซ้ำๆไปจนเข้าเส้น จำProcess ได้ แล้วก็รู้ว่าต้องเขียนอะไรบ้าง ลำดับขั้นตอนคืออะไร แล้วอะไรที่ไม่สำคัญหรือไม่จำเป็นก็ตัดทิ้งไม่เขียน ฝึกจนจำขั้นตอนลำดับได้แบบไม่ต้องเปิดดู

2.ผมเอาเนื้อหาเคสคุณอโศก เพลิน และทุกข้อในชุดวิชาที่ 6 มานั่งแกะสูตร และทำ Excel ไฟล์เอง ย้ำว่าทำเอง ตอนนั้นไม่ได้มีคนมานั่งบอกว่าเราต้องทำยังไง ลองผิดลองถูก แล้วทำเทียบกับคำนวณด้วยมือกดเครื่องคิดเลขเอง จากผิดก็เริ่มถูก โอเคที่เราทำมามันเริ่มไม่มั่วละ

3.เริ่มเอาที่เรียนมาไป Test กับผู้รับคำปรึกษาจริงๆ ว่ามี่เราเรียนมาอะ เข้าใจมันจริงๆไหม แล้วที่เราคำนวณอะ ได้จริงไหม แล้วการเก็บข้อมูล เราเก็บมั่วไหม หรือเพียงพอไหม แล้วแก้ปัญหาชีวิตเขาได้จริงๆไหม

4.เมื่อเริ่มTest แล้วว่า Excel มีถูกบ้างผิดบ้าง ก็กลับมาแก้ไข แล้วปรับปรุงให้มันถูกต้องแบบ 100% เพราะคำแนะนำที่ผิดก็ส่งผลต่อลูกค้าเช่นกัน พอปรับแก้แล้วก็เริ่มทำระบบให้เก็บข้อมูลได้ไว ประมวลผลได้ไว เพราะถ้าเราจะฝึกให้เก่ง ในใจผมต้องทำเกิน 150 เคส ใช่ครับ ตัวเลขนี้ไม่ผิด แต่ต้องมีความหลากหลายในทุกมิติของแผนการเงิน การเขียนแผนการเงินต้องไม่มีข้อมูลแค่ได้เงินจากค่าแนะนำ ถ้าเราอยากเป็นวางแผนการเงินที่ช่วยคนในประเทศได้เยอะ เราไม่ควรเลือกรับแค่คนรวยหรือคนจน ทุกคนควรมีแผนการเงิน หลายๆครั้งที่มีคนถามผมว่าลูกค้าผมคือใคร ผมก็บอกว่าทุกคนนะ ไม่ได้จำกัดว่าต้องเป็นใคร (ในวิชาการตลาดคงต้องSpecific กว่านี้ หรือต้อง Target กว่านี้ )แต่เนื่องจากตอนเป็นหมอมา เราเลือกคนไข้ไม่ได้ ไม่ว่ารวยหรือจนก็รักษาหมด แผนการเงินช่วงเริ่มต้นก็ทำแบบนั้นเลย ไม่ว่าจะรวยหลายร้อยล้าน หรือติดหนี้เกือบร้อยล้าน สมัยนั้นก็นั่งแก้ นั่งทำวนๆไป คิดเหมือนว่า ถ้าเราอยู่จุดเดียวกับลูกค้า ผมจะตัดสินใจยังไง จากพื้นฐานข้อมูลและองค์ความรู้ที่เรียนมา ไม่รู้ก็หาความรู้เพิ่ม ไม่เข้าใจก็ถามผู้รู้ ไม่เข้าใจผลิตภัณฑ์ก็นั่งอ่านหรือตามหาผู้เชี่ยวชาญ หรือแม้กระทั่งการแก้หนี้ สิ่งที่ผมทำคือรับข้อมูลลูกค้า แล้วเดินเข้าไปถามข้อมูลสหกรณ์บ้างละ ธนาคารแต่ละธนาคารบ้างละ จริงๆก็แทบทุกธนาคารเพื่อให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้อง จากคนที่นั่งทำงานแบบนั้นอยู่แล้ว เพื่อให้คำแนะนำมันใกล้เคียงกับการใช้งานได้จริงมากที่สุด (เคยมีโมเมนต์ผู้จัดการสาขามามอบข้าวหอมมะลิให้ 1ถุง ถามเยอะเกิน)

5.ถ้าแผนดี ก็ไม่ใช่จะดีตลอดไป เพราะเมื่อตัวแปรเปลี่ยน หรือข้อมูลที่ได้รับเปลี่ยนก็ต้องปรับแผน หลังๆจึงเข้าใจว่าเราควรเก็บข้อมูลให้ดีแต่แรก เมื่อเราเข้าใจว่าอะไรคือข้อมูลที่ดีแต่แรกเพื่อเอามาทำแผน ตอนไปทำข้อสอบก็ไม่ต่างกันนะ เพราะเราจะมองหาข้อมูลที่เราทำแผนจริงๆมาแล้ว และนั่นคือตัวแปรที่สำคัญ ตัวเลขเปลี่ยน คำตอบก็เปลี่ยน เช่น เงินเกษียณพอกับเงินเกษียณไม่พอ Action Plan ที่ตามมาจะแตกต่างกันมาก

6.สมมติฐานนั้นก็สำคัญ แต่อย่าลืมว่า ไม่ใช่ที่สุด เพราะยุคสมัยเปลี่ยนไป ระบบความคิด ทฤษฏี งานวิจัย หรือแม้แต่ผลิตภัณฑ์ทางการเงิน หรือโครงสร้างข้อมูล รวมถึงพฤติกรรม จิตวิทยาของคนก็เปลี่ยน สุดท้ายแล้วแผนที่เคยดีในอดีต หรือสมมติฐานที่เคยดีในอดีต ในปัจจุบันอาจใช้ไม่ได้แล้ว แม้กระทั่งกฏหมายหรือข้อปฏิบัติ ก็เปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา ในอดีตกฏหมายอาจขัดต่อศีลธรรมอันดี ปัจจุบันปรับเปลี่ยนค่านิยมทำให้มีการยอมรับมากขึ้น แผนการเงินหรือข้อมูลก็ต้องปรับตาม

7.การทำแผนการเงินจริงนั้นก็สำคัญ ผมมองว่ากระบวนการคิดและการวางลำดับความสำคัญ และการอธิบาย รวมทั้งการแก้ปัญหาได้ อาจจะสำคัญกว่า Format แม้ Format จะสวย แต่แก้ปัญหาโจทย์ชีวิตหรือแผนการเงินไม่ได้ก็อาจไร้ประโยชน์ การสร้าง Format ที่ดูสวยงาม ดูเป็นมืออาชีพก็สำคัญ แค่เราอย่าลืมว่า แผนการเงินคือการแก้ปัญหาอะไรบางอย่างเรื่องการเงิน ถ้าแก้ไม่ได้ ผู้รับคำปรึกษาอาจจะลำบากกว่า อย่ายึดติดรูปแบบเกินไป ให้ยึดที่การแก้ปัญหาด้วยวิธีที่ถูกต้องดีกว่า

8.เมื่อมีแผนที่ดีแล้ว ค่อยมาเลือกผลิตภัณฑ์ทางการเงิน ปกติผลิตภัณฑ์ทางการเงิน จะเป็นส่วนท้ายๆที่เราจะนึกถึง ถ้าแผนยังไม่เสร็จ เราก็ไม่เข้าใจแผนที่การเดินทาง เหมือนเล่นเกมส์แล้วหลงทาง ผลิตภัณฑ์ทางการเงินเหมือนหนึ่งเครื่องมือที่ช่วยให้แผนที่วางไว้นั้นไปสู่เป้าหมายได้ อาจจะราบรื่นบ้าง หรือไม่ราบรื่นบ้าง ก็แล้วแต่คนออกแบบแผนกับผู้ปฏิบัติ

9.ยิ่งทำแผนการเงินเยอะที่มีความหลากหลายเยอะ หรือแม้แต่เรื่องเดียวกัน ก็ใช่ว่าจะได้คำตอบเหมือนกัน เหมือนเป็นแผนการเงินเฉพาะบุคคล ของใครของคนนั้นเลย แนวทางแนวคิดอาจจะคล้ายกันได้ แต่เหมือนกันเป๊ะๆคงไม่ใช่ อย่าลืมว่าเคสแรกๆยากเสมอ แต่อย่าลืมว่า เคสที่ 10 อาจจะใช้องค์ความรู้ของเคสที่2และ 3 ผสมกัน เพื่อเป็นคำแนะนำที่ดีขึ้นได้ ทำเยอะๆนั่นดีแล้ว

10.มีคนถามว่า ช่วงฝึกแรกๆทำฟรีหรือคิดเงิน โดยส่วนตัวสนับสนุนให้เก็บค่าปรึกษา เก็บน้อยเก็บมากก็ควรเก็บ เพราะเราไม่ควรสนับสนุนการทำฟรี เพราะทุกอย่างมีต้นทุนเสมอ สิ่งแรกที่มีแน่ๆ ต้นทุนค่าเสียโอกาส แต่ช่วงเริ่มต้นผมก็ไม่ได้เก็บนะ จึงทำให้เคสเคยเยอะที่ทำหนักๆเลย 60 เคสแบบแผนการเงินองค์รวมใน 3 เดือน (จริงๆคิวทั้งหมด 120 นะ) สิ่งที่ได้กลับมาก็มี Reward แหละ แต่คิดเป็น 20% นะ ส่วน 80% ทำฟรี แต่สิ่งที่ได้กลับมาคือประสบการณ์ที่ใช้เงินมากมายก็หาซื้อไม่ได้ เหมือนได้จำลองการใช้ชีวิตเขียนแผนการเงินแต่ละช่วงอายุ ตั้งแต่เด็กยังเรียนไม่จบ ไปจนถึงเกษียณไปแล้ว หรือวางแผนระยะสุดท้าย ก็เป็นเรื่องที่ท้าทายดี เหมือนได้อ่านหนังสือประวัติชีวิตของแต่ละท่าน ทั้งที่สุขีปรีดา หรือทุกข์ก็มี ก็แก้กันไป ผมเคยนั่งอยู่ร้านกาแฟแห่งหนึ่งในโรงแรม มารู้ทีหลังว่าเป็นเจ้าของโรงแรม พี่เขาก็แนะนำว่า เก็บค่าบริการหน่อยก็ดี ทุกอย่างมีต้นทุน 300-350 บาท ในสมัยเริ่มๆตอนนั้น ก็น่าจะเป็นราคาที่จ่ายได้ เพราะน้องก็จ่ายค่าเรียนไปเยอะแล้ว และงานดังกล่าวก็ไม่ใช่เรื่องที่ง่าย ก็ใช้เวลาและความสามารถอยู่นะ

11.การมีพี่เลี้ยงจะดีมากๆถ้าเรากำลังทำแผน เหมือนเรียนหนังสือแล้วมีคนตรวจการบ้าน ตอนที่ผมทำแผนก็ลุยเดี่ยว พยายามทำในแบบที่เข้าใจว่าถูกต้องตามทฤษฏี เหมือนเอาเคสจริงมาประยุกต์กับสิ่งที่เรียนมา แต่เราต้องตรวจเอง หรือลูกค้าเป็นคนตรวจ แต่ถ้าเดินบนสิ่งที่ถูกต้องอย่างไรก็ไปต่อได้

12.นึกถึงตอนจะสอบสมัยนั้น ข้อสอบเก่าก็ไม่มี การจะรู้ว่าเขาสอบอะไรกัน ต้องถามรุ่นพี่ๆที่เขาสอบกันมาก่อน ว่าแนวเป็นยังไงนะ เขาสอบอะไรมาแล้วบ้าง เผื่อเอามาฝึก จะได้ซ้อมมือไปหน่อย ตอนนั้นทางสมาคมได้เผยแพร่ข้อสอบเก่ามา 3 ชุด ก็ถือว่าช่วยได้เยอะกว่าเดิม เพราะอย่างน้อยก็รู้ว่าเขาเคยออกอะไรและวัดผลกันอย่างไร ก็พยายามทำข้อสอบด้วยตัวเองประมาณหนึ่งแต่ก็ยังไม่ครอบคลุม จึงตัดสินใจไปลงติว ก็เลยเข้าใจได้ว่าอ่อ เราอาจจะยังขาดมุมมองประเด็นนั้น ประเด็นนี้เพิ่มเติมอยู่นะ แม้จะทำเคสจริงเยอะ ถ้าเรายังประสบการณ์น้อยอยู่ คำตอบก็อาจจะไม่คมได้

13.ถ้าถามว่าการสอบสมัยก่อนสอบแบบนำเสนอ ทุกคนต้องผ่านทั้งการทำ Excel และนำเสนอ และตอบคำถาม การแก้ปัญหาเฉพาะหน้า หรือปรับแก้แผนการเงินหน้างานเลยก็ดูเป็นการท้าทายดีเหมือนกัน แต่ก็เหมือนการทำงานจริงแหละ (ส่วนตัวบางแผนที่ทำแผนเต็มไม่ทัน รับวันละ 8 คนแบบสูงสุด) ก็นั่งเขียนแบบคำนวณด้วยมือและเครื่องคิดเลขต่อหน้าลูกค้าเลย ปรับแผนการเงินแก้แผนการเงินกันตรงนั้นเลย เพื่อให้ได้ข้อยุติหรือแผนที่ลูกค้าพึงพอใจ ไม่ใช่ทุกแผนจะทำจากที่บ้านได้เสมอ และการปรับแผนหน้างานไม่ควรเกิน 20-30 นาที และคุยแผนองค์รวมแบบที่ทำเต็มรูปแบบ 1-2ชั่วโมง (ผมพยายามซ้อมเสมือนสอบจริง นั่งนำเสนอ เขียน คิด และพูดไปพร้อมกัน รวมทั้งแก้และต้องให้จบให้ทัน เพราะถ้าไม่ทัน ทำข้อสอบก็ไม่ทันอยู่ดี เพราะเขียนเยอะมาก จากเดิมที่ 3 ชั่วโมง ก็เพิ่มเป็น 3.5 ชั่วโมงต่อรอบ ทั้งวัน 7 ชั่วโมง ถ้าเราไม่เคยซ้อมเลย ก็จะคิดไม่ทัน Flow ไม่ทัน แก้ปัญหาไม่ทัน แล้วก็ความเหนื่อยล้าตลอด 7 ชั่วโมงก็ไม่สนุกเท่าไหร่ ซ้อมให้ถนัด และซ้อมกล้ามเนื้อมือไปด้วย

14.หลายๆคนบอกว่า ให้ทำสรุปเป็นของตัวเอง หรือเรียนของอาจารย์คนนั้นคนนี้ หรือเอาสรุปของเพื่อนไป ส่วนตัวผมไม่ได้ทำสรุป แต่เอาจากหนังสือที่เรียน ที่อ่านสอบแต่ละชุดวิชานั้นแหละ ที่อ่านมาโดยตลอด ที่คุ้นเคยและจำได้ว่าเรื่องนี่มันอยู่หน้านี้และแถวๆนี้ 1 คืนก่อนสอบ ผมยังจำได้ว่าช่วงนั้นจะส่ง IS MBA และกำลังเรียนโท บัญชี อยู่ในช่วงใกล้สอบFinal เทอมแรก พร้อมกับหลังวันสอบ ต้องสัมภาษณ์CFO listed Company ท่านนึงเพื่อทำงาน Final Project ของบัญชี นอนก็ไม่ค่อยพอ555 ก็เลยอ่านไม่ไหว แต่เนื่องจากทำเคสจริงมาเยอะ ก็เลยเปิดทวนๆไวๆ ผมใช้เวลา 4 ชั่วโมงนั่งเปิดๆทวนๆ ถ้าออกเรื่องนี้ อยู่เล่มนี้ ต้องเปิดหน้านี้ แล้วก็ทำซ้อมแบบนี้กับทุกเรื่องที่คิดว่าจะออกสอบ ผมไม่มีสรุป ผมถือหนังสือเข้าไปเลย แล้วก็เปิดในห้องสอบนั่นแหละ ถ้าเราเข้าใจและคุ้นเคยกับเรื่องนั้นจริงๆการเปิดจะไม่ใช่การเสียเวลาเลย แต่ถ้าเราเอาหนังสือหรือเนื้อหาสรุปของคนอื่น เราก็จะหาไม่เจอเป็นธรรมดา ก็จะเสียเวลาไปตามระเบียบ

15.คิดเสมอเวลาสอบ ถ้าแผนการเงินนี้เป็นของผมเอง ผมจะเขียนตอบอย่างไร จะวางแผนให้ตัวผมเองไปถึงเป้าหมายด้วยตุ๊กตาที่วางไว้อย่างไร ถ้าเรามองที่ผลประโยชน์จะเขียนแผนได้ไม่ดี แต่ถ้าเรารักษาเสมือนเป็นส่วนที่เราจะเสีย เราจะมีข้อมูลที่ Bias ในแผนการเงินน้อยลง

16.อย่าลืมพักผ่อนให้เพียงพอ ก่อนสอบผมซ้อมนอนด้วยนะ นอน 4 ทุ่ม 1สัปดาห์ก่อนสอบ เพราะถ้าไปซ้อมคืนสุดท้ายเดี๋ยวจะตื่นเต้นจนนอนไม่หลับ ทำให้ทำข้อสอบได้ไม่ดี แถมเหนื่อยล้าไปอีก พอเหนื่อยล้า เดี๋ยวก็คิดไม่ออก สมองไม่แล่น แก้ปัญหาไม่ได้

17.อย่าลืมปากกา เครื่องคิดเลข และเช็คแบตเครื่องด้วย ไม่ใช่ใช้ๆไปเครื่องดับอีก ลำบากเลยนะ ความรู้พร้อมแต่อุปกรณ์ไม่พร้อม

18.หาเพื่อนร่วมทาง คนที่สอบด้วยนั้นสำคัญ ประโยคที่ทำให้มีไฟอยากสอบผ่าน เพราะเพื่อนบอกว่า สอบผ่านด้วยกันรอบนี้ ปีหน้าไปรับวุฒิบัตรด้วยกัน เป็นมิตรภาพที่ดีมาก ทำให้มีแรงผลักดันในการสอบ

19.ไม่มีการสอบไหนไม่ทุ่มเท หลายๆคนที่ผมถามๆมา ทุกคนทำงานหนัก เรียนหนัก อ่านหนัก นั่งทำแผนกันจริงจัง ซ้อมมาซะเยอะเลย เพื่อ 7 ชั่วโมงในการนั่งสอบ

20.ความมั่นใจเกินไปคือความอันตรายในแผนการเงินหรือแม้แต่การสอบ ถ้าเราคิดว่าง่าย มี 2 อย่าง ข้อสอบง่ายจริง หรือเรามักง่ายไป ถ้าเป็นแบบแรก เราน่าจะสอบผ่านกัน แต่ถ้าเป็นแบบหลังแสดงว่าเรากำลังประมาทข้อสอบ คิดไว้ก่อนเสมอว่า ระวังโดนหลอกให้เชื่อว่าข้อสอบง่าย หรือเราอาจจะเขียนไม่ครบ ตอบไม่หมดแล้วสุดท้ายจบด้วยสอบไม่ผ่าน

21.ระวังป่วยวันใกล้สอบ นอนให้พอ กินให้ดี และพยายามรักษาตัวให้ไม่ป่วยก่อนสอบ เพราะป่วยมา สอบไม่ผ่านได้ง่ายๆเลย

22.อย่าทำข้อสอบต่ำกว่า 70%เกิน 3 ข้อ ถ้ามากกว่านั้นทำใจไปรอบใหม่ได้เลย ถ้ามีต่ำกว่า 70% เกิน 3 ข้อ ควรที่จะไปทำข้ออื่นๆเกิน 80-90% ไปเยอะๆเลย เรื่องไหนมั่นใจต้องใกล้เคียงเกือบเต็มให้ได้ เพราะไม่รู้ว่ารอบไหน จะข้อสอบต่ำกว่า 70% มีอยู่การสอบครั้งหนึ่ง คิดในใจว่าทำได้ต่ำกว่า 70%แน่นอน 2 ข้อ ตอนบ่ายห้ามพลาด ถ้าพลาดคงไปสอบรอบหน้าเป็นแน่

23.ไม่พร้อมก็ไปสอบเถอะ เพราะเราไม่มีทางเห็นข้อสอบได้เลยถ้าไม่เข้าสอบ เหมือนเราจะคิดไม่ออกว่าวางแผนอย่างไรถ้าไม่เคยนั่งทำโจทย์เลย เคสจริงกับเคสในกระดาษถ้าใกล้เคียงได้จะดีมาก

24.อีกอันนึงที่อยากจะเห็นนอกจากแผนการเงินตามทฤษฏี แผนการเงินในจินตนาการ หรือแผนการเงินในชีวิตจริงที่แก้ยากๆผมก็อยากเห็นในข้อสอบบ้างก็จะดีไม่น้อย เพราะถ้ามันเป็นไปไม่ได้เหตุผลของการให้คำแนะนำก็สำคัญ แก้ได้ก็แก้ แก้ไม่ได้ก็ให้คำแนะนำก็สำคัญมากๆ

25.แผนที่ลูกค้าเลือก อาจจะไม่ใช่แผนที่นักวางแผนการเงินเลือก บางครั้งเคสเดียวอาจจะมีให้เลือกมากถึง 3-5 แผน แต่สุดท้ายคนตัดสินใจว่าจะใช้แผนไหนคือลูกค้าอยู่ดี เราเป็นผู้เสนอและให้คำแนะนำเท่านั้นเอง

26.อย่าลืมเปิดเผย Conflict of interest ด้วย ผลประโยชน์ทับซ้อนที่ใครหลายคนอาจจะไม่ได้บอก

27.หาเพื่อนเรียนหรือช่วยกันติว แบ่งเนื้อหากัน ไม่ใช่ทุกคนจะเก่งทุกเรื่อง บางคนมาจากราชการ เขาอาจจะไม่แม่นประกันสังคมหรือกองทุนสำรองเลี้ยงชีพมากเท่าคนมาจากเอกชน แต่การแชร์มุมมองช่วยให้ภาพกว้างขึ้นได้

28.ประสบการณ์ 3ปีอาจไม่บอกอะไร ถ้าอยู่หน้างานแล้วแก้ปัญหาเฉพาะหน้าไม่ได้

29.อย่ายึดติดกับการต้องสอบผ่านรอบนี้เท่านั้น ความรู้ความพร้อมและการให้คำแนะนำลูกค้าที่ดีย่อมสำคัญกว่าการแค่สอบผ่านนะ เพราะคนที่ทำงานดีเหล่านั้นไม่ได้มานั่งสอบก็เยอะแยะเลย

30.เป็นกำลังใจให้ทุกคนที่จะสอบในรอบถัดๆไป ถ้าผ่านก็ยินดีด้วย ถ้าไม่ผ่านก็อ่านต่อ ฝึกต่อ สู้ต่อ ประโยชน์ก็ยังเกิดกับคนที่พยายามและลูกค้าของท่านเอง

หมอโอ๊ต อยากเรียนไม่ได้นอน